Deel dit artikel:
25/08/2025
Drone (prijs) ontwikkelingen op het slagveld in Oekraïne
Update bijlage bij: 'Wat kost een stinger?'

Sinds de start van de oorlog in Oekräine zijn het vooral de drones die een spectaculaire ontwikkeling hebben doorgemaakt. Rusland is op grote schaal Iraanse Shahed drones gaan produceren. (De Russen noemen dit Geran-2 drones.) In juli 2025 heeft Rusland zo'n 6000 Shahed drones op Oekräine afgeschoten.
De productiekosten van Shahed drones worden door het CSIS geschat op $35.000 per stuk. Door het verder toepassen van schaalvoordelen in Russische fabrieken kan dit wellicht nog de helft goedkoper worden. Tot begin 2025 werden deze Shaheds nog voor zo'n 90% vrij eenvoudig onderschept door de Oekraïense luchtverdediging. Inmiddels zijn er nieuwe varianten ontwikkeld: deze zijn sneller en maken gebruik van AI.
Tegenwoordig bestaat een drone aanval op een stad uit zwermen drones, die bovendien onderling ook nog eens verschillen. Zo zijn er drones die bedoeld zijn om de luchtverdediging te lokken,waarna de met springstof beladen drones vaker hun doel kunnen bereiken.
De Russen zijn kennelijk zo tevreden over 'hun' Shahed drones, dat ze zelfs een promotiefilm van een drone fabriek hebben gemaakt. Wellicht zien ze al exportmogelijkheden.

Verwoest gebouw door een drone inslag in Kiev, oktober 2022.
(bron: wikimedia)
De Oekraïeners hebben op hun beurt een hele thuisindustrie op poten gezet waarbij in tal van woonkamers drones in elkaar worden gezet. Sommige drones kosten inmiddels slechts $250 per stuk. Daarnaast heeft Oekraïne als antwoord op de Shahed drones, speciale interceptor drones ontwikkeld, die afzonderlijk bestuurd worden door een drone-piloot op de grond. Deze schijnen zo effectief te zijn bij het neerschieten van Shahed, dat dat óók weer een gamechanger voor de oorlog kan zijn. Op dit moment kan Oekraïne zo'n 100-200 per dag maken en wil het zo snel mogelijk opschalen naar 1000 per dag. De kosten van deze interceptor drones bedragen $5.000 per stuk. Ongetwijfeld zal die prijs ook weer kunnen dalen.

Oekraïense 'Homemade drones', inmiddels slechts $250 per stuk.
Geschikt voor tal van toepassingen aan de frontlinies. (bron: militarny)

Oekraïense 'Shahed catcher' (bron: militarny)
Daarnaast zijn er tal van andere ontwikkelingen in de drone oorlogvoering. Deze variëren van de meest eenvoudige middelen zoals uitklapbare netten, tot aan AI gestuurd luchtafweergeschut. Voor $150.000 maken de Oekraïners de 'Sky Sentinel', een soort AI geschutskoepel waarbij je volgens hen er zo'n 10 tot 15 nodig hebt om een stad te beschermen.
Een aparte categorie zijn 'directed energy weapons', waarbij je met behulp van geluidsgolven, magnetron, laserstralen en dergelijke wellicht drones kunt neerhalen. We zullen het straks vanzelf in de kranten zien verschijnen. Tot zover de drone ontwikkelingen op het slagveld in Rusland en Oekraïne.
NB Elders in de wereld is men natuurlijk ook hard aan het werk om drone oorlogvoering te bestuderen en zelf wapens te ontwikkelen. De militaire budgetten zijn er dan ook naar. (Zie hiertoe: Defensie uitgaven NAVO-Rusland-China 2024)

De 'Sky Sentinel': AI gestuurde luchtverdediging (bron: United24media)